قرضالحسنه هاي خانگي جايگزين بانکها شده اند
قفل پرداخت تسهيلات خرد بانکي و شرايط دشوار اخذ وام، منجر به رشد روزافزون صندوقهاي قرضالحسنه تک شعبهاي خانگي، ادارات و مساجد شده است.
پس از وقوع فساد بزرگ 3 هزار ميليارد توماني نظام بانکي کشور، نحوه پرداخت وامهاي خرد چهره ديگري به خود گرفت و تغييراتي در شيوه وام دهي بانکهاي کشور ايجاد شد، به نحويکه پرداخت وامهاي خرد به عنوان يکي از نيازهاي اصلي مردم توسط بانکها به فراموشي سپرده شده است.اين روزها پرداخت وامهاي خرد در حد توقف کاهش يافته است، وامهاي خرد حتي در صورت پرداخت هم بدون معرفي ضامن، ارائه چک، سفته و گواهي کسر از حقوق امکانپذير نيست، بر اين اساس طي چند سال گذشته صندوقهاي قرض الحسنه خانگي و تک شعبه اي افزايش يافته است. به گزارش مهر، بسياري از کارمندان در ادارات اقدام به تاسيس صندوقي براي رفع نيازهاي مادي خرد خود کرده اند، اين صندوقها در مساجد و خانوارها وهمسايهها افزايش يافته است، برخي از خانوادهها هر ماه با اختصاص مبلغي در قرعه کشيهاي صندوقهاي قرض الحسنه تک شعبه اي که خود ايجاد کرده اند شرکت ميکنند تا بدين وسيله مراجعه اي به بانک براي رفع نيازهاي خرد نداشته باشند.
استقبال از صندوقهاي قرض الحسنه تک شعبه اي خانگي، ادارات و مساجد با توجه به وضعيت فعلي پرداخت وام خرد بانکي روز به روز در حال افزايش است، اين در حالي است که شرکت در قرعه کشي اين صندوقها نياز به ارائه ضامن، چک، سفته و گواهي کسر از حقوق ندارد.بانکها حتي در صورت پرداخت وام در شرايط خاص به متقاضيان، سودهاي کلاني را تا حد 30 درصد دريافت ميکنند و حتي مبلغي از وام را به عنوان سپرده نزد بانک نگه ميدارند تا در زمان تسويه به متقاضي بازپرداخت کنند.بسياري از کارمندان با توافقي ضمني بين خود هر ماه مبلغي را به صندوق پرداخت ميکنند تا در نهايت در قرعه کشي که انجام ميگيرد يکي از آنها وام و مبلغ جمع آوري شده را دريافت نمايد. اين در حالي است که مسئولان بانک مرکزي در زمان ساماندهي بازار غيرمتشکل پولي اعلام کردند که کاري با صندوقهاي قرض الحسنه تک شعبه اي و مسجدي ندارند.گرچه حتي صندوقهاي قرض الحسنه تک شعبه اي هم بايد اساسنامه و شرايط خاصي داشته باشند اما بسياري از آنها بدون اين موارد فعاليت ميکنند.
البته راهکارهاي ديگري هم براي دريافت وام از نظام بانکي وجود دارد، گرچه بسياري از بانکها وام خردي نميپردازند، اما موسسات مالي و اعتباري با دريافت سپرده براي چند ماه اقدام به پرداخت وام به ميزان دو يا چند برابر مبلغ سپرده گذاري شده ميکنند و نرخ سودهاي بالايي را هم دريافت ميکنند و اگر افراد چاره اي نداشته باشند و در صندوقهاي قرض الحسنه تک شعبه اي هم عضو نباشند به آنها مراجعه ميکنند.
در عين حال موسساتي هم هستند که به صورت غيرقانوني فعاليت ميکنند و با انتشار آگهي در روزنامهها يا از طريق اينترنتي نسبت به پرداخت وام اقدام ميکنند که آنها هم شرايط خاص و سخت خود را دارند و به همين جهت است که رشد روزافزون صندوقهاي تک شعبه اي مضاعف شده و مردم به سمت آنها گرايش پيدا کرده اند.
مسئولان بانک مرکزي بارها اعلام کرده اند که بانکها نبايد از پرداخت وامهاي کوچک براي رفع نيازهاي ضروري مردم خودداري کنند. رئيس کل بانک مرکزي گفته است همانگونه که بارها اعلام کردم و باز هم اعلام ميکنم؛ وامهاي تا سقف 10 ميليون تومان با يک ضامن قابل پرداخت است. با اين وجود بانکها همچنان رويه خود را ادامه ميدهند.بانکها ترجيح ميدهند به جاي پرداخت اين نوع وامها در پروژههاي بزرگ و سودآور بدون توجه به خواستههاي کوچک مردم وارد شوند. بانکها همواره دلايلي را مطرح ميکنند از جمله اينکه اقتصاد بانک زده ايران تمام منابع را بلعيده بانکها با کمبود شدد منابع در برابر رشد فزاينده درخواستهاي پرداخت و رشد مطالبات معوق مواجه هستند.
محمود بهمني رئيس کل بانک مرکز کل منابع سيستم بانکي در پايان اسفندماه سال گذشته را 4 هزار و 404 هزار ميليارد ريال عنوان و اعلام کرده است: مانده تسهيلات نظام بانکي در همين زمان به 4 هزار و 391 هزار ميليارد ريال رسيده است؛ بنابراين نسبت مصارف به منابع سيستم بانکي 99.7 درصد بوده است که نسبت به رقم پايان سال 90 که 106 درصد بوده کاهش نشان ميدهد. همچنين ميزان تسهيلات پرداختي سال 91 بالغ بر هزار و 956 هزار ميليارد ريال بوده است.وام قرض الحسنه يکي از پردرخواست ترين تسهيلات بانکي است و بانکهاي کشور موظف هستند بخشي از منابعشان را هر سال به پرداخت تسهيلات قرض الحسنه اختصاص دهند. عمده متقاضيان اين وام از قشرهاي فقير و متوسط جامعه هستند. با اين وجود هنوز درخواستهاي زيادي وجود دارد که از سوي بانکها پاسخي به آنها داده نشده است.
