چگونه ميتوان مانع از بروز سرطان پروستات در مردان شد؟
يک جراح کليه و مجاري ادراري گفت: در صورتي که ميزان PSA به بيش از 10ng/ml باشد، خطر وجود سرطان پروستات حدود 50 درصد يا بيشتر است.
دکتر سيمين وحيدي در گفت وگو با ايسنا، گفت: PSA يک ماده پروتئيني است که توسط سلولهاي غده پروستات توليد و به ميزان کم در خون تمام مردان بالغ وجود دارد. در صورتي که غده پروستات سرطاني شود مقادير زيادي از PSA توليد و وارد گردش خون ميشود از اين رو تعيين ميزان اين ماده در خون يکي از روشهاي تشخيص سرطان پروستات است.وي با بيان اينکه بايد در تمام مردان از سن 50 سالگي بصورت سالانه PSA اندازه گيري شود، گفت: افرادي که در خانواده خود (پدر، برادر) سابقه سرطان پروستات داشته باشند بايد از سن 40 تا 45 سالگي نسبت به اندازه گيري سالانه PSA اقدام کنند.وي با تاکيد بر اينکه فوايد و عيوب تشخيص زودهنگام سرطان پروستات بايد از جانب پزشک براي بيمار توضيح داده شود، گفت: بايد در صورت موافقت بيمار، PSA سريال براي بيمار اندازه گيري شود.اين جراح کليه و مجاري ادراري در خصوص برخي از عيوب تشخيص زود هنگام سرطان پروستات گفت: افزايش هزينه مراقبت بهداشتي، افزايش انجام بي مورد تستهاي تهاجمي (مثل بيوپسي) و احتمال انجام درمان غير ضروري از معايب استفاده از اين روش است، بنابراين اگر قرار است بيمار تحت غربالگري سريال و روتين سرطان پروستات قرار بگيريد اين موارد را هم بايد قبول کرده و مد نظر قرار دهد.
دکتر وحيدي يادآور شد: علل ديگري غير از سرطان نيز وجود دارند که باعث افزايش سطوح PSA خون ميشوند، وقتي PSA خون کمتر از 4ng/ml است خطر وجود سرطان پروستات کم است و معمولا نياز به اقدام ديگري نيست، ولي در صورتي که اين ميزان به بيش از 10ng/ml باشد خطر وجود سرطان پروستات حدود 50 درصد يا بيشتر است.وي تصريح کرد: بيشترين مشکل تشخيص زماني است که PSA بين 4 تا 10ng/ml گزارش شود، در اين حالت جهت افزايش صحت تست PSA و همچنين پيشگيري از انجام آزمايشهاي تهاجمي مثل بيوپسي غير ضروري در اين گروه از افراد (PSA=4-10 ng/ml ) روشهايي وجود دارد که ميتوان از آنها براي بهبود تشخيص استفاده کرد، يکي از اين تستها اندازهگيري درصد PSA آزاد خون است.
دکتر وحيدي با بيان اينکه PSA در خون به دو صورت آزاد و ترکيب با ساير پروتئينهاي خون ديده ميشود، گفت: چون سلولهاي سرطاني تمايل به توليد PSA از نوع ترکيبي و نه آزاد دارند بنابراين اگر نسبت درصد PSA آزاد خون به کل PSA خون را بسنجيم و اين نسبت کمتر از 20 درصد باشد و PSA خون نيز بين 4 تا 10ng/ml باشد احتمال وجود سرطان پروستات بالاست البته تا به امروز هيچ تستي بهتر و حساس تر از خود PSA معرفي نشده است.وي يادآور شد: در بيماراني که پزشک متخصص در معاينه رکتوم مشکوک به وجود سرطان پروستات است، يا سطح PSA خون افزايش يافته باشد بايد از بافت پروستات نمونه گيري شود، تنها يک بيوپسي (نمونه گيري از پروستات ) که در آن مقاديري از بافت پروستات خارج و تحت بررسي ميکروسکوپي قرار ميگيرد، ميتواند تشخيص سرطان پروستات را اثبات کند.دکتر وحيدي گفت: وقتي که تستهاي غربالگري سرطان مثبت بوده و يا يک PSA غير طبيعي وجود داشته باشد، بيوپسي سوزني پروستات با هدايت سونوگرافي ترانس رکتال (TRUS) بهترين روش براي تشخيص سرطان پروستات است، هر چند بعضي محققين توصيه کردهاند فردي که يک PSA بالا دارد بايد چند هفته بعد از آزمايش اوليه و قبل از انجام بيوپسي يکبار ديگر PSA خون را چک کند.وحيدي در پايان خاطرنشان کرد: يک جلسه بيوپسي سوزني پروستات نيز ممکن است نتواند بعضي سرطانها بخصوص آنهايي که در مراحل اوليه هستند را تشخيص دهد بنابراين ممکن است براي اثبات يا رد وجود سرطان پروستات در افراد مشکوک و پر خطر به سه و يا بيش از سه جلسه بيوپسي سوزني پروستات تحت هدايت سونوگرافي نياز باشد.