گلزار شیخان قم با قدمتی بیش از هزار سال
صفحات درخشان قم مملو از نام عالمان و محدثان، فقها و مفسرانی است که سرآمد روزگار بودند و تقوا و پاکیشان به همراه خدمات عظیم علمی و تلاش پیرامون حفظ و نشر علوم اهل بیت (ع) آن بزرگان هنوز هم در آسمان علم و تمدن و فرهنگ میدرخشند و یاد و آثار آنان هدایتگر انسانها و اندیشه و تفکرشان است.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه قم، قبرستان شیخان قم از قبرستانهای مشهور و تاریخی ایران به حساب میآید؛ شیخان در کنار حرم حضرت معصومه(س) در شهر قم واقع شده است؛ این قبرستان را باقیمانده قبرستان تاریخی بابلان میدانند که در مجاورت میدان آستانه قرار گرفته است و قدمت شیخان را به بیش از هزار سال پیش نسبت میدهند که شیخان کبیر یا گلزار شیخان نام خود را مدیون دفن دو تن از بزرگترین محدثان شیعی است؛ زکریا بن ادریس و زکریا بن آدم از اصحاب، شاگردان و راویان امام صادق تا امام جواد (ع) است.
تعدادی از بزرگان دینی نیز چون ملا محمدطاهر قمی، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی و میرزای قمی مدفونند که بر اثر گذشت زمان و پدیده فرسایش، سنگهای بسیاری از قبور این قبرستان از بین رفته است.
به گزارش ایسنا، در این قبرستان که قدمتی بیش از هزار سال دارد، مقبره دیگر علما مانند آیت الله کبیر در کنار مقبره زکریا بن آدم قرار گرفته است. مقبره میرزای قمی نیز تقریباً در وسط قبرستان قرار گرفته و دارای گنبد است؛ مقبره بازدید کننده زیادی دارد و در این مقبره علاوه بر میرزای قمی، نوادهاش آیتالله نجم الدین شیخ میرزا ابوالقاسم نراقی فرزند ملامحمد نراقی نیز مدفون است.
جالب است بدانید مزار دکتر محمد قریب پدر طب اطفال در ایران و پدر وی علی اصغر قریب گرکانی در قبرستان شیخان قم قرار دارد.
در این قبرستان در حال حاضر شش مقبره وجود دارد که ظاهرا قدیمیترین مقبرهها از آن زکریا بن آدم اشعری و میرزای قمی است، اما در اینکه کدامیک از این دو مقبره قدمت بیشتری دارد، اطلاعی به دست نیامده است. بر اساس گزارش میرزا عباس فیض، نخستین بار فتحعلی شاه قاجار بر مزار میرزای قمی بقعه و گنبدی با کاشیکاری بنا کرد که بعدها مرمت شد.
در مقبره زکریا بن آدم، علمایی همچون ملا محمد طاهر قمی، از علما و متکلمان بزرگ در عصر شاه سلیمان صفوی و آیتالله میرزا ابوطالب حسینی قمی، داماد میرزای قمی، آیتالله سید محمد تقی جواد قمی، قاضیالقضات میر سید محمد فاطمی قمی و آیتالله حاج سید مرتضی علوی فریدونی، مدرس حوزه علمیه و داماد آیت الله گلپایگانی، حاج سید جواد حسینی طاهری و آیتالله حاج سید حسن سیدی مدفون هستند.
مقبره آیتالله کبیر در کنار مقبره زکریا بن آدم قرار دارد. در این مقبره آیتالله العظمی میرزا محمد کبیر و دو فرزندش به نامهای حاج حسین کبیر و حاج شیخ احمد کبیر مدفون هستند.
مقبره میرزای قمی تقریبا در وسط قبرستان قرار گرفته و دارای گنبد بوده و بسیار مورد احترام است و مردم به آن اعتقاد فراوان دارند و به زیارتش میروند. در این مقبره علاوه بر میرزای قمی، نوادهاش آیتالله نجمالدین شیخ میرزا ابوالقاسم نراقی فرزند ملا محمد نراقی نیز مدفون است.
در سمت شمال شرق دو مقبره به صورت دو اتاق در کنار هم قرار دارند که اولی مقبره فاضل تونی است و دومی مقبره حاج شیخ عباسعلی شاهرودی است.
در مقبره فاضل تونی سه تن از علما مدفون هستند؛ آیت الله حاج محمد حسین فاضل تونی و حجت الاسلام شیخ قاسم اسلامی و آیت الله حاج سید محمد کاظم موسوی گلپایگانی.
در مقبره حاج شیخ عباسعلی شاهرودی، خود آیت الله حاج شیخ و فرزندش حجت الاسلام حسینعلی مظفری شاهرودی و آیت الله میرزا محمد مجاهدی تبریزی مدفون هستند.
مقبره سید علی فرش فروش حسینی اردهالی و خاندان که در مقابل مقابر فاضل تونی و حاج شیخ عباسعلی شاهرودی و در نزدیکی مقبره زکریا بن آدم واقع است. در این مقبره علاوه بر حاج سید علی حسینی اردهالی، آیت الله حاج سید محمد علی حایری طبسی نیز سید یحیی برقعی از شعرای عارف مسلک مدفون است.
قبرستان شیخان در حال حاضر در نزدیکی حرم مطهر حضرت معصومه سلامالله علیها قرار دارد و مأمن و جایگاه عارفان و دوستداران اهل بیت علیهمالسلام است.
دیگر علما همچون آخوند ملا مهدی نراقی؛ آدم بن اسحاق و آقا میرزا حسن کاشفی در خیابان آیت الله مرعشی نجفی و قطب راوندی در حرم مطهر، آیتالله صدر، آیتالله شیخ عبدالکریم حائری، آیتالله سید محمد تقی خوانساری، آیت الله بروجردی، آیت الله سید احمد خوانساری، آیتالله علامه طباطبایی، آیتالله محمد علی اراکی، آیتالله ربانی املشی، شهید آیتالله مرتضی مطهری و شهید محمد منتظری در مسجد بالاسر حرم مطهر و آیتالله حجت در مدرسه حجتیه و شهید آیتالله مفتح، شهید مهدی عراقی در حرم مطهر حضرت معصومه(س) و شهید آیتالله سعیدی وادی السلام و شهید آیتالله غفاری در قبرستان دارالسلام و ابن بابویه شیخ صدوق در خیابان ارم آرمیدهاند.
